Owulacja - portal dla nowoczesnych kobiet

główna antykoncepcja życie intymne dziecko partnerstwo hobby ślub endometrioza zdrowie ciąża poród forum kontakt

Historia antykoncepcji

Owulacja.pl » Antykoncepcja » Historia antykoncepcji
Drukuj Poleć znajomemu
Czcionka: A A A     Opcje:  
Małe zdjęcie

W różnych kulturach, na przestrzeni wieków, stosowano najróżniejsze metody, które w dniu dzisiejszym możemy, z przymrużeniem oka nazwać pre-antykoncepcyjnymi.


W okresie prehistorycznym u ludów prymitywnych istniało wiele tabu regulujących więź między kobieta i mężczyzną. Często nie łączono życia płciowego kobiety z posiadaniem potomstwa. Ludzie od zawsze próbowali znaleźć sposób na skuteczne zapobieganie ciąży. Wymyślali czasami dziwaczne metody, często kierując się legendami, intuicją, lub skojarzeniami. Wypróbowywano zarówno środki mechaniczne jak chemiczne.

Pierwszy etap antykoncepcji stanowiło dzieciobójstwo. Religijni Baloci w Sparcie zabijali potomstwo płci żeńskiej. Kolejnym etapem było wywoływanie poronienia. Dopiero długo potem zaczęto zapobiegać niechcianej ciąży. We wszystkich kulturach prymitywnych człowiek próbował regulować swoją płodność, ale z braku wiedzy, podstawowe znaczenie miała magia, obyczajowość, zabobony.

O pierwszych próbach zapobieganiu ciąży mowa już w Biblii, gdzie Onan "wychodząc od brata swego spuszczał nasienie na ziemię..." Stosował wiec metodę stosunku przerywanego. Buddyści w Indiach stosowali metodę vajroli-mudra, polegającą na wyćwiczonym przez jogę, świadomym zamykaniu światła nasieniowodu.

Studia nad życiem starożytnych ludów Afryki pozwoliły poznać ich możliwości w zakresie antykoncepcji. Stosowany był przez nich stosunek przerywany, oraz tzw. koreza, czyli wprowadzanie członka do pochwy bez żadnych ruchów, a następnie powstrzymywanie się od orgazmu mężczyzn.

Murzynki z Nowej Gwinei płukały pochwę po stosunku wywarem z drzewa mahoniowego i soku cytrynowego.
W wielu plemionach kobiety stosowały dopochwowo algi morskie i inne wodorosty, prawdopodobnie plemnikobójcze. Kobiety australijskie wyrzucały z siebie spermę silnymi ruchami całego ciała.
W Starożytnym Egipcie jako środek antykoncepcyjny stosowano odchody zwierząt, które były uznawane za magiczne: słonia i krokodyla.

W starożytnym Egipcie jako środka antykoncepcyjnego używano łajna krokodylego. Podobno zawiera substancje plemnikobójcze. Teraz stosuje się preparaty zawierające nonoksynol - detergent - nie pachną tak brzydko, ale są równie zawodne.

Papirusy znalezione w starożytnym Egipcie bardzo dokładnie mówią o metodach zapobiegania ciąży np. odchody słonia lub krokodyla, miód i soda wprowadzane do pochwy w postaci papki.
Zgodnie z manuskryptem z 1550 p.n.e. zwanym Papirusem Ebers jako środek zapobiegający zapłodnieniu Egipcjanki stosowały masę z utartej kory akacji, daktyli i miodu i wprowadzano mieszankę do pochwy za pomocą włókien bawełny. Było to bardzo skuteczne rozwiązanie: akacja fermentując z cukrem wydziela kwas mlekowy, który jest składnikiem dzisiejszych środków plemnikobójczych. W tym samym okresie, w Arabii, stosowano w tym celu prawe jądro wilka owinięte w bawełnę.

O metodach mechanicznych zapobiegania ciąży wspominają papirusy Egipskie. Zawierają szereg ciekawych spostrzeżeń z zakresu ginekologii i położnictwa. Opisywano metody rozpoznawania ciąży, jedną z nich było podlewanie zboża moczem ciężarnej.

Rzymianki próbowały wkładać do pochwy korki z różnych korzeni, globulki ulepione z odchodów krokodyla. Kobiety zamieszkujące Oceanie stosowały okłady z pająków, zatykały pochwę algami i wodorostami. . W Niemczech i na Węgrzech stosowano krążki z pszczelego wosku. Greczynki używały tamponów namoczonych w oliwie, miodzie i żywicy cedrowej. Jeśli mowa o tamponach, to w Mezopotamii pojawiły się tampony ugniecione z miodu i skruszonych migdałów. Muzułmanki upodobały sobie zwinięte liście wierzby płaczącej. To jeszcze nie wszystko, ponieważ dziewczęta chińskie i japońskie ufały krążkom z delikatnego papieru bambusowego i kapturkom ze skóry owocu granatu. Innym szeroko stosowanym dopochwowym środkiem antykoncepcyjnym były gąbki dopochwowe. Najczęściej dla podwyższenia ich skuteczności nasączano je różnymi substancjami plemnikobójczymi, np. sokiem z cytryny. Tę samą rolę na terenach Afryki Północnej odgrywał pot wielbłąda zmieszany z prochem.

W Europie kobiety zabezpieczały się nosząc amulet wykonany z lewej kości czarnego kota. W czasach Średniowiecza zalecano kobietom łykanie żywych os, a mężczyznom picie wywaru ze zmielonych jąder muła. Pijano również różnorakie nalewki z ziół; głównie z sylfi, polnej mięty, piołunu, mirry, ruty, bylicy, wierzby, jałowca i wielu innych. 4000 lat temu kobiety w Chinach piły rtęć i ołów (co często prowadziło do przedwczesnej śmierci). Uważane było to za skuteczną metodę antykoncepcji i jak się okazuje-początek pigułki. Hipokrates natomiast przypisywał połykanie nasion dzikiej marchwi po stosunku. Natomiast w VIII w. kobiety piły pewne ilości alkoholu, w którym wcześniej było moczone jądro bobra. W 1930 r. Indianki ze szczepu Chiapas w Meksyku jadły korzeń ignamu. Jak się okazało w ignamie znaleziono steroid przypominający budową progesteron zapobiegający ciąży. Wykorzystywano go później do pierwszych pigułek. Współcześni naukowcy zachodzą w głowę, skąd Indianie wiedzieli, że zawierają związek?
Starożytni Babilończycy określali dni płodne badając pH moczu za pomocą papierków lakmusowych. Odradzamy tę metodę. Nowoczesne papierki lakmusowe się do tego nie nadają. Starożytni mieli lepszy lakmus.

Również Chiny mogą pochwalić się interesującym odkryciem. Chińczycy Wierzyli, że zjedzenie 24 żywych kijanek zabezpieczy kobietę przed zajściem w ciążę na okres 5 lat. Jeden z najstarszych zapisów z Chin podaje, że olej i rtęć spieczone w kulkę i połknięte na pusty żołądek na zawsze chronią kobietę przed zajściem w ciążę...
Prekursorami zastosowania hormonów w medycynie byli Chińczycy. Już przed 2000 lat otrzymywali kobiece hormony, odparowując do sucha 800 (!) litrów kobiecego moczu. Nowocześni naukowcy też używają moczu - ciężarnych klaczy - do otrzymywania hormonów stosowanych w hormonalnej terapii zastępczej.

Metody chirurgiczne to głownie ubezpładnianie mężczyzn. Należało tu wywołać zapalenie w jądrach lub uniemożliwić wytrysk nasienia. Najprostszym sposobem było ugryzienie przez węża w jądra. Arystoteles w "Historii zwierząt" pisze, że kobiety w celu antykoncepcji wprowadzały olejek cedrowy, oliwę z oliwek, zawiesinę z ołowiu do pochwy.

Historia stosowania antykoncepcji domacicznej sięga starożytności. Już ponad 2500 lat temu Hipokrates umieszczał w macicy krążki z różnych materiałów: drewna, szkła, kości słoniowej czy złota, zaś Avicenna w średniowieczu w celach antykoncepcyjnych proponował wkładki z miedzi, korzeni mandragory i z ośmiornicy.

Wkładki antykoncepcyjne/dopochwowe dawniej funkcjonowały jako wkładki doszyjkowe. Z Czarnego Lądu również pochodzą pierwsze przypadki stosowania wkładek domacicznych. Arabowie zauważyli, że wielbłądzica nie zachodziła w ciążę, gdy do jej narządów rozrodczych wprowadzili kamienie. Podobne "wkładki antykoncepcyjne" stosowano w Niemczech jeszcze na początku XX wieku, tyle, że z wypalonej gliny i z wyrytym zaklęciem: "Obym nie przyniosła wstydu".

Zalecenia Pliniusza są głownie natury magicznej np. połknięty pająk miał zapobiegać ciąży.

Natomiast Athenos (6 w. p.n.e) zalecał kaszel i kichanie w celu wyrzucenia spermy z pochwy.

Pierwszych prezerwatyw z cienkiej bawełny używali juz faraonowie. Na przestrzeni wieków do wyrobu prezerwatyw używano z większym lub mniejszym skutkiem różnych materiałów, najczęściej błon i jelit zwierzęcych, oraz przeróżnych tkanin.

Prezerwatywy były powszechnie stosowane w starożytnym Rzymie. Robiono je z baranich pęcherzy. W średniowieczu w Europie zaczęto stosować prezerwatywy wielokrotnego użytku, zrobione z jedwabiu, mocowane na tasiemki. Takich prezerwatyw używał Giacomo Casanova - rozpustnik wszechczasów.

Casanova (1725-1799) opisuje prezerwatywy wykonane z jelit jagniąt... z kozich wyrostków robaczkowych… Indianie zaś stosowali prezerwatywy ze skóry węża. Ciekawa jest również historia krążków doszyjkowych. Casanova  stosował połówkę cytryny, która po usunięciu miąższu umieszczana była w pochwie.
W 1838 r. dr Wide opisał gumowe krążki dopochwowe, a do końca IX w. zaczęto produkować różne rozmiary i kształty z różnych materiałów. Stosowano między innymi gumy, plastik, chrom, srebro, czy wreszcie stosowany do dzisiaj latex.
 

Ważniejsze daty

1672 - de Graaf odkrywa komórkę jajową;

1827 - van Baer opisuje przebieg zapłodnienia;

1834 - wulkanizacja gumy;

1850 - pierwsza maść plemnikobójcza;

1880 - pierwsza diafragma;

1909 - domaciczne pętle z ketgutu;

1
919 - Margaret Sanger otwiera pierwszą klinikę antykoncepcyjną w Nowym Jorku;

1929 - metoda "kalendarzyka małżeńskiego" Ogina;

1930 - metoda "kalendarzyka małżeńskiego" Knaussa;

1930 - I Międzynarodowy Kongres Zwolenników Antykoncepcji w Zurychu;

1938 - synteza stilboestrolu;

1948 - powstanie Międzynarodowego Towarzystwa Planowania Rodziny (IPPF);

1956 - Rock, Pinas i Garcia zapoczątkowują antykoncepcję hormonalną;

1966
- metoda Billingsów;

1957 - powstanie w Polsce Towarzystwa Świadomego Macierzyństwa (od 1979 r. towarzystwo Rozwoju Rodziny);

1976 - powstanie Międzynarodowego Towarzystwa popierania Życia w Rodzinie (IFFLP).

W XVII i XVIII wieku rozpoczynają się badania naukowe. Jeden ze studentów konstruktora mikroskopu, Leewenhoeka, zbadał swoje nasienie pod mikroskopem i po raz pierwszy odkrył plemniki. W XIX wieku nastąpił rozwój badań nad antykoncepcją, zwrócono po raz pierwszy uwagę na konieczność edukacji kobiet w tej dziedzinie.
W 1838 roku zaczęto produkować prawdziwe dobre błony antykoncepcyjne, i prezerwatywy z gumy zastępując nimi prezerwatywy z jelit owczych. Za czasów króla Karola II od nazwiska dr Condoma, który wprowadził prezerwatywę płócienną, zaczęto nazywać prezerwatywę "condomem". Rok 1844 okazał się prawdziwym przełomem, kiedy to Karol Goodyear opanował wulkanizacje gumy. Ruszyła wtedy masowa produkcja prezerwatyw. Dopiero w drugiej połowie XIX w. Charles Goodyear wynajduje metodę uzyskiwania gumy, zwaną wulkanizacją i zaczyna używać gumy do produkcji prezerwatyw. Warto wspomnieć, że były one wielokrotnego użytku - po opłukaniu wodą należało suszyć je na specjalnych stojakach. W końcu w latach 30 - tych XX wieku następuje za sprawą wprowadzenia cieńszego, bardziej elastycznego i skuteczniejszego lateksu, kauczuku naturalnego produkcja lateksowych prezerwatyw. Lateks można uzyskać dopiero z siedmioletnich drzew kauczukowych. Zanim uzyska on końcową postać, uzyskaną substancję poddaje się wielu skomplikowanym procesom. Powstała prezerwatywa jest kontrolowana pod względem jakości i powlekana środkiem zwilżającym. Następnie przechodzi wyrywkową kontrolę wytrzymałości na rozciąganie.
Przełom w żeńskiej antykoncepcji nastąpił w roku 1827, kiedy Carls Ernst von Bear opisał komórkę jajową i rozwój zarodka. Ludwig Haberland w 1901 udowodnił, że miesiączka jest regulowana przez hormony produkowane w mózgu i w jajnikach. W 1934 chemicy odkryli najsilniejszy i szeroko obecnie stosowany w antykoncepcji hormon żeński. Buetandt uczony niemiecki, jako pierwszy wyizolował progesteron. Miał być to pierwszy krok do doustnej, hormonalnej antykoncepcji, która rozwinęła się po 1956r.


Bickenbach i Paulikovicz w 1944 udowodnili doświadczalnie, że progesteron odpowiedzialny jest za zahamowanie owulacji u kobiet. Od tej pory próbowano stworzyć hormonalną tabletkę antykoncepcyjną. Udało się to Gregoremu Goodwinowi Pincusowi, który po raz pierwszy na I Międzynarodowej Konferencji Planowania Rodziny w Tokio w 1955 przedstawił wyniki swoich prac. Bardzo pomocne przy powstaniu tabletki okazało się finansowe wsparcie Margaret Sanger, założycielki Amerykańskiej Federacji Świadomego Macierzyństwa.


XX w. realizował już efektywne metody antykoncepcyjne, propagowały je głównie kobiety. Między innymi Margaret Sanger położna z ubogiej dzielnicy Nowego Jorku w Ameryce, założyła w 1916 r. pierwszą klinikę antykoncepcyjną, gdzie pomagała kobietom.

Dla antykoncepcji duże znaczenie miały obserwacje Ogino i Knausa, którzy jako pierwsi, podczas operacji odkryli pęcherzyk Graafa z komórką jajową, występującą tylko pomiędzy 12 a 16 dniem cyklu miesiączkowego. Od tej pory można było stosować metody naturalne.

Następny wielki przełom nastąpił w latach 90 - tych ubiegłego wieku, kiedy została wynaleziona prezerwatywa dla kobiet - femidom oraz wewnątrzmaciczna wkładka uwalniająca hormony.

Mimo, że XXI wiek zaczął się zaledwie kilka lat temu, to zdążył już wymieść w kąt jedno z cudownych dzieci swojego starszego brata. Mowa tu o tabletkach hormonalnych, zastąpionych plastrami hormonalnymi, których nie trzeba połykać regularnie. Można je przyklejać na pośladkach, podbrzuszu oraz górnej części tułowia. Najczęściej jednak przyklejane są na zewnętrznej części ramienia, ponieważ nic tak nie podnosi prestiżu kobiety, jak ogłoszenie całemu światu, że nie jest się już dziewicą.

Obecnie zaś kobietę wspomagają komputery cyklu rozpoznające jej płodność. Odznaczają się one wysoką skutecznością bez inwazji w delikatny organizm kobiety.


Komentarze | dodaj komentarz »

Porady eskperta

Ból podczas stosunku

Tylko za pierwszym razem?

czytaj więcej »

Cykle bezowulacyjne

Po odstawieniu tabletek

czytaj więcej »

Zapytaj eskperta

Masz pytanie związane z tematyką naszego portalu? Zadaj je naszemu ekspertowi.



Koniecznie przeczytaj

Czy różnica wieku jest ważna?

Czy dwie osoby, które dzieli dość znaczna różnica wieku mogą naprawdę się kochać, czy mogą zbudować normalnie funkcjonującą rodzinę i czy w ogóle ich związek ma szansę na powodzenie?



czytaj więcej »


Ciekawostki

Czy wiesz, że...

Żadna metoda antykoncepcji nie daje 100% pewności uniknięcia ciąży.




Przewodnik

Kobieta powinna znać swój organizm, jak działa i czym się to objawia. Przede wszystkim powinnaś znać swój cykl.


Przewodnik cyklu
Przewodnik ciąży